5 การเล่นเชิงสร้างสรรค์ ให้เด็กเรียนรู้และเติบโต ส่งเสริมพัฒนาการหลากหลาย
ตอนที่คุณยังเด็ก คุณสนุกกับการเล่นสวมบทบาทสมมติใช่ไหม?
จินตนาการว่าตัวเองเป็นซูเปอร์ฮีโร่ เจ้าหญิง หรือโจรสลัด บางทีก็สร้างป้อม ปราสาท หรือยานอวกาศเล่นที่บ้าน เหล่านี้เป็นการเล่นที่สนุกสนาน และได้ทั้งความคิดสร้างสรรค์
แต่รู้หรือไม่ #ว่าการเล่นสวมบทบาทสมมติ ดีต่อสมองของเด็ก?
ใช่แล้วค่ะ การเล่นอย่างสร้างสรรค์ เป็นวิธีที่ดีที่สุดวิธีหนึ่งในการส่งเสริมพัฒนาการทางสติปัญญาของเด็ก คือการที่ลูกได้เรียนรู้สิ่งใหม่ ได้คิดเกี่ยวกับสิ่งต่างๆ และแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น และการเล่นอย่างสร้างสรรค์นี้เอง ช่วยให้ลูกพัฒนาทักษะมากมาย ซึ่ง American Academy of Pediatrics (AAP) ก็ให้ความสำคัญกับการเล่นว่าเป็นพื้นฐานของพัฒนาการเด็ก ดังต่อไปนี้
- การแก้ปัญหา (Problem-solving): การเล่นอย่างสร้างสรรค์ทำให้ลูกเป็นนักแก้ปัญหาได้ดี เพราะเขาต้องคิดหาวิธีทำสิ่งต่างๆ ให้สำเร็จ เช่น การสร้างจรวด, หาทางหนีจากมังกร หรือวิธีอบขนม ทั้งหมดนี้เป็นเพียงจินตนาการ และยังช่วยให้ลูกมีความยืดหยุ่นมากขึ้น
- การคิดอย่างมีวิจารณญาณ (Critical thinking): เพราะเป็นการบังคับให้เด็กตั้งคำถาม วิเคราะห์ และประเมินสิ่งต่างๆ กลายๆ เช่น ทำไมตัวละครถึงทำแบบนี้, ความหมายของคำ หรือการทำงานของบางสิ่ง การเล่นเชิงนี้ช่วยส่งเสริมความรู้สึกอยากรู้อยากเห็น กระตุ้นให้เด็กๆ ผจญภัยในดินแดนแห่งความรู้และความเป็นไปได้ใหม่ๆ ในชีวิต
- ความทรงจำ (Memory): ความคิดสร้างสรรค์ช่วยให้ความจำของลูกชัดเจนขึ้น เนื่องจากกระตุ้นให้เขาจดจำ จากการใช้ความรู้และประสบการณ์ เช่น การจดจำรูปร่าง สี และขนาดของสิ่งต่างๆ ที่เล่น, ลำดับของเหตุการณ์ และรายละเอียดของเรื่องราวได้ การมีส่วนร่วมที่นี้ไม่เพียงแต่เสริมสร้างความจำเท่านั้น แต่ยังช่วยเพิ่มสมาธิ ให้เขามีสมาธิกับกิจกรรมของตัวเอง และตัดสิ่งรบกวนสมาธิออกไป
- ภาษา (Language): การเล่นอย่างสร้างสรรค์ถือเป็นขุมทรัพย์ของการพัฒนาภาษา เพราะกระตุ้นให้เด็กๆ สำรวจและใช้คำศัพท์ วลี และแนวคิดใหม่ๆ ตลอดเวลาการได้สำรวจการถ่ายทอดความคิด และความรู้สึก ตลอดจนการให้เหตุผล ซึ่งไม่เพียงเพิ่มพูนทักษะทางภาษา แต่ยังเพิ่มความมั่นใจในการแบ่งปันความคิดเห็นและความรู้สึกกับผู้อื่นอีกด้วย
- คณิตศาสตร์ (Maths): คณิตศาสตร์อาจดูไม่เกี่ยวกับความคิดสร้างสรรค์ในตอนแรก แต่มีความเชื่อมโยงอย่างลึกซึ้ง ในการทำสิ่งต่างๆ ที่เกี่ยวกับการนับ การวัด การเปรียบเทียบ การเรียงลำดับ และการจัดรูปแบบ เช่น การต่อชิ้นส่วนเข้าด้วยกัน การใช้ตัวเลขและสัญลักษณ์ เหล่านี้ล้วนทำให้ทักษะทางคณิตศาสตร์ของเด็กแหลมคมขึ้น การเล่นที่มีตรรกะและมีโครงสร้างเช่นนี้ ช่วยส่งเสริมทัศนคติที่มีการวิเคราะห์ให้ดีมากขึ้น ให้เด็กๆ สนับสนุนข้อสรุปและตัดสินใจ โดยใช้ตรรกะและหลักฐาน
เราจะสนับสนุนการเล่นที่สร้างสรรค์ของลูกน้อยได้อย่างไร?
การเล่นเชิงสร้างสรรค์ เป็นสิ่งที่ลูกทำอย่างเป็นธรรมชาติอยู่แล้ว แต่เรายังสามารถช่วยให้เขาทำได้ดี และบ่อยขึ้น เรามีเคล็ดลับบางอย่างในการส่งเสริม และสนับสนุนการเล่นอย่างสร้างสรรค์ของเด็กๆ ดังนี้:
- ให้เด็กเล่นสิ่งต่างๆ หลากหลาย: ลูกน้อยต้องการสิ่งต่างๆ เพื่อเล่นด้วยกัน ซึ่งช่วยจุดประกายจินตนาการและความสนใจของเขา
เราคิดให้ไกลกว่าของเล่นแบบเดิมๆ โดยรวมเอาหนังสือ อุปกรณ์ศิลปะ เครื่องดนตรี เครื่องแต่งกาย หรือแม้แต่ชิ้นส่วนของธรรมชาติ เหล่านี้ไม่เพียงแต่มีความหลากหลายเท่านั้น แต่ยังออกแบบมาเพื่อส่งเสริมการสำรวจแบบปลายเปิดอีกด้วย ให้เด็กสามารถปรับตัว และจินตนาการการเล่นในรูปแบบหลากหลาย ของเล่นบทบาทสมมติอย่างชุดครัวของเล่นก็เป็นตัวเลือกที่ดี
ข้อควรระวัง: สำหรับเด็กอายุต่ำกว่า 3 ปี ควรเลือกของที่ไม่มีชิ้นเล็กหลุดได้ ระวังวัสดุธรรมชาติ เช่น ก้อนหินเล็ก เมล็ดพืช หรือลูกปัด ที่เสี่ยงต่อการสำลัก ใช้อุปกรณ์ศิลปะที่ระบุว่าปลอดสารพิษสำหรับเด็ก และดูแลใกล้ชิดขณะเล่น
2. สร้างสถานที่เจ๋งๆ ในการเล่น: เปลี่ยนพื้นที่ธรรมดาๆ ให้กลายเป็นสนามเด็กเล่นสุดพิเศษที่ลูกจะได้ปลดปล่อยความคิดสร้างสรรค์ออกมา
จุดพิเศษนี้ควรมีแสงสว่าง และอากาศเพียงพอ และปราศจากสิ่งรบกวน ควรแบ่งออกเป็นโซน เพื่อรองรับสไตล์การเล่นและกิจกรรมต่างๆ เช่น โซนเงียบ โซนใช้เสียง โซนเลอะได้ หรือโซนเป็นระเบียบ
3. เข้าร่วมความสนุกกับลูก: ลูกชอบที่มีพ่อแม่ ผู้ปกครอง เป็นเพื่อนเล่นและผู้ซัพพอร์ต ในฐานะเพื่อนเล่นที่มีความสามารถรอบด้านมากกว่า
พ่อแม่ ผู้ปกครองสามารถรับบทบาทต่างๆ ได้ ไม่ว่าจะเป็น ไกด์ที่อ่อนโยน ผู้พิทักษ์ที่คอยสังเกต หรือคนกลางที่ยุติธรรม โดยอินและดำดิ่งสู่เกมในจินตนาการของเด็กๆ แสดงความคิดเห็นเชิงสร้างสรรค์ จับตาดูความสนใจที่เปลี่ยนแปลงไป และนำทางเขาผ่านศิลปะแห่งการแก้ไขความขัดแย้ง และการทำงานเป็นทีมกับผู้อื่น
4. ถามคำถามปลายเปิด: เติมพลังความคิดสร้างสรรค์ และการคิดเชิงวิพากษ์ให้พวกเขาด้วยการถามคำถามที่เปิดประตูสู่แนวคิดใหม่ๆ
คำถามปลายเปิดคือคำถามที่มีคำตอบที่เป็นไปได้มากกว่าหนึ่ง และทำให้ลูกพูดมากขึ้น อธิบาย หรือให้เหตุผลมากขึ้น เช่น แทนที่จะถามว่า "นี่คือสีอะไร" ให้ถามว่า "ทำไมลูกถึงเลือกสีนั้น" และแทนที่จะถามว่า “ลูกกำลังทำอะไรอยู่” ให้ชวนว่า “เล่าให้ฟังหน่อยว่าลูกกำลังสร้างอะไรอยู่” สิ่งนี้ส่งเสริมสภาพแวดล้อมในการใช้ความคิด นั่นทำให้เด็กๆ ได้มีความคิดเติบโตไปด้วย
5. ให้ความสำคัญกับการเดินทาง ไม่ใช่จุดหมายปลายทาง: สุดท้ายนี้ กระบวนการต่างๆ ไม่ใช่ของสำเร็จรูปที่สำเร็จได้ทันที ดังนั้นควรชื่นชมการเดินทางที่สร้างสรรค์ของเด็กๆ โดยมุ่งเน้นไปที่ความพยายามและจินตนาการที่เขามีต่อการเล่น
ตระหนักถึงความเฉลียวฉลาด และความเป็นตัวของตัวเองของเขา โดยไม่จมอยู่กับความสมบูรณ์แบบของผลลัพธ์ ชื่นชมทุกขั้นตอนของการสำรวจความคิดสร้างสรรค์ ในฐานะพ่อแม่ ผู้ปกครองเราก็ส่งเสริมความรู้สึกภาคภูมิใจ และความมั่นใจในการแสดงออกของเด็กๆ ได้
สรุป
การเล่นเชิงสร้างสรรค์เป็นวิธีที่ดีและง่ายในการช่วยให้ลูกเรียนรู้และเติบโตขึ้น ช่วยให้เด็กๆ พัฒนาทักษะรอบด้าน เช่น การแก้ปัญหา การคิดอย่างมีวิจารณญาณ ความจำ ภาษา และคณิตศาสตร์
นอกจากนี้ยังช่วยเสริมสร้างจินตนาการ ความอยากรู้อยากเห็น และความมั่นใจ ด้วยการมอบสิ่งของ สถานที่ และความช่วยเหลือที่เหมาะสมแก่ลูกน้อย พ่อแม่เองก็สามารถส่งเสริมและเสริมสร้างความคิดสร้างสรรค์ของเด็กได้
และการเล่นที่สร้างสรรค์ไม่เพียงแต่ดีต่อลูกของคุณเท่านั้น แต่ยังดีต่อคุณด้วย เนื่องจากช่วยให้พ่อแม่ปลุกความเป็นเด็กในตัวคุณอีกครั้ง และปลดปล่อยความคิดสร้างสรรค์ไปกับลูก เอาล่ะ ไปหาอะไรเล่นกับลูกกัน! อ่านต่อเรื่องการเล่นสวมบทบาทช่วยเสริมพัฒนาการ และการเล่นกับลูกช่วยสร้างความสัมพันธ์ในครอบครัว หรือดูไอเดียการเล่นตามวัยจาก NHS
หากคุณกำลังมองหาของเล่นเสริมพัฒนาการชั้นเยี่ยมซักชิ้น ‘Hape’ (ฮาเป้) คือตัวเลือกที่ดี เพราะเรามีของเล่นไม้มากมาย ที่ตอบโจทย์พัฒนาการของเด็กทุกช่วงวัย
ออกแบบอย่างใส่ใจถึงการเรียนรู้ในเด็ก ได้ฝึกทักษะที่สำคัญอย่างเช่น การมอง การฟัง การสังเกต การใช้กล้ามเนื้อมัดเล็ก การคิดแก้ปัญหา จินตนาการ ความคิดสร้างสรรค์ ทั้งยังส่งเสริมองค์ความรู้เชิงวิชาการแบบองค์รวม (STEAM)
ด้วยดีไซน์และวัสดุของที่มีความคงทนแข็งแรง เน้นเสริมสร้างพัฒนาการแก่เด็กๆ นอกจากนี้ยังคำนึงถึงความปลอดภัยของเด็กเป็นสำคัญ ใช้สีที่ปลอดสารพิษ (non-toxic) และไม้ที่ผ่านการรับรอง FSC ด้วยความคงทนแข็งแรง มีอายุการใช้งานที่ยาวนาน เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
ทำให้ Hape ขึ้นเป็นแบรนด์ของเล่นไม้ระดับโลก และผ่านมาตรฐาน ICTI, CCIB , ISO 14001 และ ISO 9001
ดังนั้นไม่ยากเลยที่ของเล่นไม้ฮาเป้จะช่วยเติมเต็มกิจกรรมต่างๆ นี้ที่ทำให้หนูๆ ห่างไกลจากหน้าจอ
สิ่งที่สำคัญที่สุดคือการแบ่งปันช่วงเวลาดีๆ ร่วมกันในครอบครัว เพราะที่ใดมีความรัก ที่นั่นคือบ้านที่สมบูรณ์! กิจกรรมที่คุณกับลูกคืออะไรค้า? 😁
Hape Thailand
Love Play Learn
🌐: ดูสินค้าทั้งหมด ของเล่น Hape
ติดตามข่าวสาร และโปรโมชั่นดีๆ FB : Hape Thailand
